वक्ता: सञ्जय
सञ्जय उवाच ।
एतच्छ्रुत्वा वचनं केशवस्य
कृताञ्जलिर्वेपमानः किरीटी ।
नमस्कृत्वा भूय एवाह कृष्णं
सगद्गदं भीतभीतः प्रणम्य ॥३५॥
sañjaya uvāca
etac chrutvā vacanaṁ keśavasya
kṛtāñjalir vepamānaḥ kirītī
namaskṛtvā bhūya evāha kṛṣṇaṁ
sa-gadgadaṁ bhīta-bhītaḥ praṇamya
शब्दार्थ
- sañjayaḥ uvāca
- सञ्जय ने कहा
- etat
- इस प्रकार
- śrutvā
- सुनकर
- vacanam
- वचन
- keśavasya
- श्रीकृष्ण के
- kṛtāñjaliḥ
- हाथ जोड़े हुए
- vepamānaḥ
- काँपते हुए
- kirītī
- अर्जुन
- namaskṛtvā
- नमस्कार करते हुए
- bhūyaḥ
- पुनः
- eva
- भी
- āha kṛṣṇam
- श्रीकृष्ण से कहा
- sa-gadgadam
- गद्गद स्वर में
- bhīta-bhītaḥ
- भयभीत
- praṇamya
- प्रणाम करते हुए
अनुवाद
सञ्जय ने धृतराष्ट्र से कहा: हे राजन्, पूर्ण पुरुषोत्तम भगवान् के ये वचन सुनकर अर्जुन काँप उठा, और भयभीत होकर हाथ जोड़े हुए प्रणाम करके वह गद्गद स्वर में इस प्रकार कहने लगा:
तात्पर्य
जैसा कि हम पहले ही समझा चुके हैं, पूर्ण पुरुषोत्तम भगवान् के विश्वरूप द्वारा उत्पन्न स्थिति के कारण अर्जुन विस्मय से विमोहित हो गया; अतः वह बारम्बार श्रीकृष्ण को सादर प्रणाम करने लगा, और गद्गद स्वर में वह प्रार्थना करने लगा — मित्र के रूप में नहीं, अपितु विस्मय में निमग्न भक्त के रूप में।
यह श्लोक क्या सिखाता है
इस श्लोक का अध्ययन-नोट संपादकीय समीक्षा में है।
भगवद्गीता यथारूप — कृष्णकृपामूर्ति श्री श्रीमद् ए.सी. भक्तिवेदान्त स्वामी प्रभुपाद © भक्तिवेदान्त बुक ट्रस्ट इंटरनेशनल।