वक्ता: श्रीकृष्ण
न तदस्ति पृथिव्यां वा दिवि देवेषु वा पुनः ।
सत्त्वं प्रकृतिजैर्मुक्तं यदेभिः स्यात्त्रिभिर्गुणैः ॥४०॥
na tad asti pṛthivyāṁ vā
divi deveṣu vā punaḥ
sattvaṁ prakṛti-jair muktaṁ
yad ebhiḥ syāt tribhir guṇaiḥ
शब्दार्थ
- na
- नहीं
- tat
- वह
- asti
- है
- pṛthivyām
- पृथ्वी पर
- vā
- अथवा
- divi
- उच्च लोकों में
- deveṣu
- देवताओं में
- vā
- अथवा
- punaḥ
- फिर
- sattvam
- अस्तित्व
- prakṛti-jaiḥ
- भौतिक प्रकृति के प्रभाव से
- muktam
- मुक्त
- yat
- जो
- ebhiḥ
- इनसे
- syāt
- हो
- tribhiḥ
- तीन
- guṇaiḥ
- भौतिक प्रकृति के गुणों से
अनुवाद
न तो यहाँ और न ही उच्च लोकों में देवताओं के बीच ऐसा कोई प्राणी है जो भौतिक प्रकृति के तीन गुणों से मुक्त हो।
तात्पर्य
भगवान् यहाँ सम्पूर्ण ब्रह्माण्ड में भौतिक प्रकृति के तीन गुणों के समग्र प्रभाव का सारांश प्रस्तुत करते हैं।
यह श्लोक क्या सिखाता है
गुणों के प्रभाव का सारांश
- उपभाग
- तीनों गुणों में सुख
भगवद्गीता यथारूप — कृष्णकृपामूर्ति श्री श्रीमद् ए.सी. भक्तिवेदान्त स्वामी प्रभुपाद © भक्तिवेदान्त बुक ट्रस्ट इंटरनेशनल।